Անահիտ տատի ձեռագործ տիկնիկները

Դսեղցի Անահիտ Աթոյանը պարապ մնալ չի սիրում. ձեռքին անընդհատ աշխատանք կա: Ասեղնագործում է, շյուղերով կենդանացնում Կոմիտասին, Սայաթ-Նովային, Թումանյանին ու նրա հերոսներին՝ Ձախորդ Փանոսին, Անուշին, Սարոյին...                                  

Գրում է hetq.am կայքը (http://hetq.am/arm/news/32408/anahit-tati-dzeragorts-tikniknery.html)

Մութ ու ցուրտ տարիներն անգամ Անահիտ տատի այս զբաղմունքին չեն խանգարել: «Ընտանիքս շատ լավն է, եթե ես նստեցի իմ անկյունում՝ գործելու, ոչ մեկը չի խանգարում»: 

Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանի հարևանությամբ նա տարածք է ձեռք բերել, որտեղ էլ շարունակում է իր 55 տարվա աշխատանքը: Ինքնուս է, ոչ մեկից չի սովորել ասեղնագործել, բայց այսօր ունի բազմաթիվ մեծ ու փոքր գործեր: Կարում է նաև հագուստներ, որոնց նմանը հագել են Անուշն ու Սարոն:

«Ինձ պատիվ է վիճակվել, որ Թումանյանի թանգարանին կից աշխատեմ: Թանգարան մտնելով՝ մարդիկ ծանոթանում են Թումանյանի ամեն ինչին, բայց որ այստեղ մտնում են կերպարի մեջ, դա արդեն հոգու մի ուրիշ հանգստություն է, չգիտեմ ինչ բավականություն է»,- նշում է Անահիտ տատը:

 Անահիտ Աթոյան

 Թումանյանի 140-ամյակին նվիրված միջոցառման ժամանակ, ներկայանալով երկու տասնյակի հասնող ցուցանմուշներով, Անահիտ տատը տեղում ստանում է Ժողովրդական վարպետի կոչում: «Եթե կարդում ես Թումանյան, մի քանի անգամ չկարդաս ու չմտնես նրա աշխարհը, երբեք էսպիսի աշխատանք չես անի: Հլա «Հին օրհնությունը» նայեք, իրա ծառը, իրա ծերունիները՝ նստած ծառի տակ, գավաթը ձեռքներին գինի են խմում: Դա մինչև չկարդաս, չես հասկանա, թե ինչքան անես, ոնց անես»,- ասում է Անահիտ տատը: Հաճախ նա ցուցանմուշները ներկայացնող փոքրիկ մակագրությունները վերցնում է ցուցանմուշների մոտից, որպեսզի այցելու երեխաներն իրենք ճանաչեն հերոսներին, իսկ եթե չեն ճանաչում, կարդան ու ճանաչեն նրանց:

«Երբ վարչապետը եկավ Դսեղ, ինքը, կարելի է ասել, հրամայական տվեց, որ «էս կինը հետը տանելո՞ւ է: Ժամեր տվեք, թող էս կինը պարապի»,- ասում է Անահիտ տատը: Խոստացան, գյուղի ակումբում ժամեր տվեցին, հիմա այնտեղ երեխաներին է գործել սովորեցնում: 8 աշակերտ ունի ու կարծում է, որ նրանց թիվը դեռ կավելանա: Հարցնում եմ՝ եթե ասեղնագործում եք, ենթադրում եմ, որ նաև նկարում եք: «Շրջվեք, նայեք Մասիսին, ծիծեռնակին, ծաղիկները...Դրանց պատկերներն ինքս եմ նկարել ու հանձնել թելին»,- ասում է Անահիտ տատը:

Տիկնիկների վաճառքից գոհ չէ. ասում է՝ հայ այցելուները ճանաչում են, գիտեն Թումանյանին, բայց մեծ գնումներ չեն անում, հիմնականում մանր գործերն են վաճառվում, իսկ դրսից եկած զբոսաշրջիկները չեն ճանաչում նրա հերոսներին:

Հերթով ցույց է տալիս տետրերը, որոնցում տարբեր մարդկանց կարծիքներն են իր գործերի մասին: Ամենատպավորիչն, ըստ Անահիտ տատի, 9-ամյա մի երեխայի կարծիքն է, ով գրել է, որ նրա գործերը ոչնչի հետ չի փոխի: Արվեստի մի շարք ներկայացուցիչներ՝ Երվանդ Մանարյանը, Սոս Սարգսյանը, Ցոլակ Կանթեղը, Վահրամ Թաթիկյանը և այլք ևս իրենց բարձր կարծիքն են հայտնել Անահիտ տատի աշխատանքի մասին: «Եթե ժողովրդի հետ խոսում եմ, ժողովուրդն ինչ-որ ձևով, թեկուզ մի փոքր ինձ գնահատում է, ոգևորող խոսք է ասում, դա ինձ համար պլյուս է: Էն աշխատանքը, որն անում եմ 4-5 օրում, կարող է ոգեշնչվեմ ու մի օրում անեմ»,-ասում է Անահիտ տատը:

Չնայած երկար տարիների փորձին, չի դադարում սովորել: «Դեռ սովորում եմ: Սովորում եմ մեծերից: Փոքրերը կոմպյուտերի հետ են: Դրա համար ես ասում եմ՝ մշակույթ, մշակույթ, մշակույթ: Աշխատեք երեխեքին ամեն ձևով կապել մշակույթին:

Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 145-ամյակը Դսեղում

 

Գործն է անմահ, լա՛վ իմացեք,
Որ խոսվում է դարեդար,
Երնե՜կ նըրան, որ իր գործով
Կապրի անվերջ, անդադար։

Հովհաննես Թումանյան

Փետրվարի 19-ին լրացավ  Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 145-ամյակը: Այդ օրը հանճարեղ բանաստեղծի ծննդավայրը  լի էր հյուրերով: Նրանք բանաստեղծի արձանին ծաղիկներ դնելուց հետո, իջան տուն-թանգարանի բակ, որտեղ Դսեղի դպրոցի աշակերտների մասնակցությամբ կազմակերպվել  էր գեղեցիկ ցերեկույթ: Իրենց գեղեցիկ բանաստեղծություններով ու ներկայացումներով, աշակերտները  հիացրեցին հյուրերին:

Հայաստանի գրողների միությունը արդեն 6 տարի է, Ամենայն հայոց բանաստեղծի ծննդյան օրը՝ փետրվարի 19-ը, հռչակել է Գիրք նվիրելու օր: Այդ կապակցությամբ էլ ՀՀ մշակույթի նախարարության կողմից 100 միավոր  գիրք հատկացվեց Թումանյանի տուն-թանգարանին և Դսեղի դպրոցին: Դսեղի դպրոցին և տուն-թանգարանին 50 անուն գիրք նվիրաբերվեց նաև ՀՀ Ոստիկանության Թումանյանի բաժնի կողից:

Յուրաքանչյուր հայի համար հատուկ է դարերի խորքից եկող և գրեթե բնազդական սերը դեպի գիրքը: Հովհաննես Թումանյանի մեջ այդ սերը բացահայտվում էր ավելի շեշտված, ավելի ցայտուն կերպով: Թումանյանը մեծ գրքասեր էր: Պատահական չէ, որ Գրքի տոնը նշվում է հենց նրա ծննդյանը օրը: Թումանյանը սիրում էր գիրքը առհասարակ, նույնիսկ իրեն անծանոթ լեզվով և առանձնապես իրեն չհետաքրքրող մի նյութի մասին գրված գիրքը: Ժամանակակիցները վկայում են, որ զավակներից հետո գրադարանն էր իր գուրգուրանքի առարկան: Նվարդ Թումանյանը հիշում է. <<Հայրիկը պաշտում էր գիրքը: Գրքեր գնելու սովորությունը վաղ էր զարթնել նրա մեջ, դեռևս աշակերտական տարիներից շարունակ նոր ու նոր գրքեր էր գնում, իհարկե ընտրությամբ: Գրադարանի գրքերը պահում էր խնամքով և ոչ ոքի չէր տալիս>>:

Թիֆլիսում՝ Ալեքսանդրյան կոչվող պարտեզի հարավային կողմում, կար զառիվայր մի փողոց, որն իջնում էր դեպի Քուռ գետը: Այդ փողոցում միայն հին գրքեր վաճառող խանութներ էին: Թումանյանին հաճախ կարելի էր տեսնել այդ փողոցում՝ մեկ գրախանութից մյուսն անցնելիս: Այդ այցելությունների արդյունքը միշտ լինում էր մի կապոց գիրք, որը Թումանյանը բերում էր ավելացնելու իր արդեն իսկ շատ ճոխ ու հարուստ գրադարանի գրքերին: 

Թումանյանն իր նոր լույս տեսած գրքերը առատորեն նվիրելու սովորություն ուներ: Մանկական պատկերազարդ գրքերը այնպես էր բաժանել, որ տանն օրինակ չէր մնացել: <<Վերջը նվիրածներից մեկը ետ է վերցրել իր համար>>,-հիշում է դուստրը: Թումանյանն ամեն ինչ անում էր, որ ընթերցողին հասնեն մատչելի ու բարձրորակ գրքեր:

 Թումանյանը, իհարկե, դեմ չէր, որ իր գիրքը վաճառվեր ու եկամուտ բերեր, սակայն նա չէր ուզում և չեր կարող սպասել դրանց վաճառվելուն, որովհետև շտապում էր նվիրել և առհասարակ միայն նվիրել գիտեր...

Կարդացե՛ք գրքեր, նվիրե՛ք իրար գրքեր՝ հիշելով Ուիթմենի իմաստուն խոսքը՝ <<Բարեկամս, սա գիրք չէ, հպվելով նրան՝ դու հպվում ես մարդու>>…..

Ս. ՍԱՐԳԻՍ` ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՆԵՐԻ ԵՎ ՍԻՐՈ ԲԱՐԵԽՈՍ

Երիտասարդների և սիրո բարեխոս Սուրբ Սարգիս զորավարի հիշատակության օրն այս տարի նշվեց  փետրվարի 15-ին։

Ս. Սարգիս զորավարն ամենասիրված սրբերից է: Իր որդու` Մարտիրոսի և 14 քաջ մարտիկների հետ նա նահատակվել է հանուն քրիստոնեական հավատքի:

Ս. Սարգիս Զորավարի տոնը Հայաստանում ընդունված է նշել ոչ միայն եկեղեցական ծեսով, աղոթքով, այլև ժողովրդական սովորույթներով:

Ս. Սարգիս զորավարը երիտասարդների արագահաս բարեխոսն է: Նրա միջնորդությամբ հրաշքներ են տեղի ունենում: Այդ օրը երիտասարդներն աղոթում են Սրբին, որ իրենց աղոթքները հասցնի առ Աստված: Ս. Սարգիսը սիրո երազանքն իրականցնող Սուրբ է:

Ս. Սարգսի տոնին նախորդում է Ս.Գրիգոր Լուսավորչի կողմից հաստատված Առաջավորաց պահքը: Պահքը տևում է հինգ օր` հունվարի 14- ից 18-ը:

Ս. Սարգսի տոնին նախորդող գիշերը երիտասարդներն աղի բլիթ են ուտում, որի հետ կապում են իրենց փեսացուի կամ հարսնացուի երազահայտնությունը:

Սիրահարված երիտասարդները տոնի առթիվ միմյանց բացիկներ և քաղցրավենիք են նվիրում:

Հայոց բանակի 22-րդ տարեդարձին ընդառաջ

Հունվարի 29-ին Դսեղ համայնքում, հանդիսավոր կերպով, նշվեց Հայոց բանակի կազմավորման 22-րդ տարեդարձը: Դսեղի Հովհ. Թումանյանի անվան միջնակարգ դպրոցի դասվար Գայանե Հովհաննիսյանի նախաձեռնությամբ  և Փամբակի զորանոցի աջակցությամբ  կազմակերպվել էր գեղեցիկ միջոցառում: Միջոցառմանը մասնակցում էին դպրոցի առաջին, հինգերորդ, իններորդ և տասներկուերորդ դասարանների աշակերտները: Նրանք իրենց ոգեշունչ բանաստեղծություններով և երգերով հայրենասիրական շունչ  էին հաղորդում հանդիսատեսին:

Միջոցառման  ժամանակ շնորհավորհանքի խոսքով հանդես եկան դպրոցի հետ համագործակցող Փամբակի զորանոցի փոխգնդապետ-հրամանատար Գագիկ Հովհաննիսյանը, Դսեղի գյուղապետ Նորիկ Քոչարյանը, դպրոցի տնօրեն Էդուարդ Շեկոյանը և պատմության ուսուցիչ Թաթուլ Եգանյանը: Բոլոր ներկաները ողջունելի համարեցին համայնքում նմանատիպ միջոցառումների իրականացմանը և շնորհակալություն հայտնեցին Գայանե Հովհաննիսյանին:

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐՈՒՄ ԵՆՔ (ԴՍԵՂԻ ՀԵՆԱ)

    Բանակի օրվա եվ Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի ստեղծման 22-րդ տարեդարձի առթիվ շնորհավորում ենք  ողջ հայ ժողովրդին` Հայաստանի, Արցախի, աշխարհասփյուռ հայությանը, բանակի կազմավորման տարիներին զոհված մեր հայորդիների ընտանիքներին, հերոսներ ծնած մեր հերոս մայրերին, հանրապետության զինված ուժերի Գերագույն գլխավոր հրամանատարին, սպաներին ու զինվորներին:

Միասնական ժողովուրդն ու հզոր մարտունակ բանակն են երկրի կայունության ու խաղաղության ամուր երաշխիքը: Այդ խաղաղության ու կայունության համար նահատակվեցին մեր քաջարի մարտիկները: Հավատանք ինքներս մեզ, մեր պետությանը, մեր բանակին, մեր նոր սերնդին, ովքեր երիտասարդ ու պատանի երկրապահների կեցվածքով համալրում են մեր բանակի շարքերը, դառնում մեր երկրի պահապանն ու տերը, ամրապնդում մեր հավատն ու վստահությունը վաղվա օրվա հանդեպ:

Թումանյանական օր

Թումանյանի հայրենի ծննդավայրը` Դսեղը, կրկին մեծ թվով այցելուներ էր ընդունել` գյուղից, մարզից  ու  մայրաքաղաքից: Ամենամյա թումանյանական օրվան մասնակցելու էին եկել Լոռու մարզպետ Արթուր Նալբանդյանը, փոխմարզպետ Վանիկ Ասատրյանը  և համայնքապետեր: Այս տարի կրկնակի տոն էր. Դսեղի հրապարակում կանգնեցվել  էր Թումանյանի վաղամեռիկ որդիներից մեկի՝ Արտավազդի հիշատակը հավերժացնող խաչքար-հուշարձան:

Միջոցառման սկզբում ելույթով հանդես եկավ Դսեղի գյուղապետ Նորիկ Քոչարյանը՝ներկայացնելու օրվա խորհուրդը. պատվասեր դսեղցիներն իրենց հարգանքի և սիրո տուրքն են մատուցում մեծ հայրենակցի ու նրա ժառանգների հիշատակին, տարբեր նախաձեռնություններով ընդառաջ գնում Հ. Թումանյանի ծննդյան 145-ամյակին նվիրված համաժողովրդական տոնակատարությանը:

Արժե հիշատակել, որ Թումանյանի հանճարի վառ ապացույցը ոչ միայն իր ստեղծագործություններն են, այլև ընտանիքը, զավակները, ովքեր իրենց բարձր արժանիքներով մտել են մեր ժողովրդի պատմության մեջ՝ որպես նվիրյալներ, թումանյանական ոգին ու դաստիարակությունը կրող անհատականություններ: Նրանց կյանքի պատմությունն անչափ ուսանելի, ճանաչողական, դաստիարակչական մեծ արժեք է ներկայացնում: Նշենք, որ ստալինյան բռնատիրության ահն ու սարսափն այնքան ահավոր է եղել, որ երբ բանաստեղծի երեք որդիները բռնադատվում են 1937-ին , ապա ՝ զոհ գնում, նրանց անունները քիչ են շրջանառվում ոչ միայն ժամանակակիցների հուշերում, այլև հարազատների նամակներում: Պատմական այս անարդարությունն իրապես ջնջելու նպատակադրմամբ ՝ դսեղեցիներն ահա այդ նույն օրը լրջագույն անակնկալ մատուցեցին` կանգնեցնելով այդ հուշարձանը:

Նշենք, որ Արտավազդ Թումանյանը հայրենիքի դժվարին օրերին բուռն բարեգործական գործունեություն է ծավալել Արևմտյան Հայաստանում, իսկ Վանի վերջին նահանջի օրերին, մի խումբ ընկերների հետ, սպանվել է քրդերի կողմից:

Այս արժանավայել հայորդու հիշատակը հավերժացնող հուշաքարի բացման պատիվն տրվեց Դսեղի գյուղապետ Նորիկ Քոչարյանին և Լոռու մարզպետ Արթուր Նալբանդյանին:

Գյուղապետը շնորհակալագրեր հանձնեց հուշաքարի  հեղինակ  Արարատ Աղաբեկյանին, հուշաքարի կառուցմանը  մեծ  օգնություն ցուցաբերած համագյուղացիներ՝  Արտաշես Ղազարյանին և Սոկրատ Մամիկոնյանին: Համագյուղացի գործարար  Սամվել Անտոնյանին, ով մշապես աջակցել է թումանյանական միջոցառումների կազմակերպմանը և հովանավորել, հանձնվեց ‹‹Մաշտոց›› կրթամշակութային կենտրոնի ‹‹Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Առաջին›› մեդալ: 

Օրնության իր խոսքն առ Աստված բարձրացրեց Գուգարաց  թեմի առաջնորդ, գերաշնորհ տեր Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանը:

 Այնուհետև սկսվեց միջոցառման մշակութային մասը: Ելույթով հանդես եկան Դսեղի Հ. Թումանյանի անվան դպրոցի սաները: Թումանյանական մոտիվներով գեղեցիկ ելույթների կազմակերպիչը դպրոցի փոխտնօրեն Նունե Բեժանյանն էր:

Վերջում  մատուցվեց մատաղ:

Ծրագիր գյուղաբնակ երիտասարդների համար

Երիտասարդական  ակումբների դաշնությունը(FYCA), Հայաստանի երիտասարդական հիմադրամի աջակցությամբ, ՀՀ նախագահի կողմից տրված դրամաշնորհի շրջանակում Ծաղկաձորում իրականացրեց  «Մեկնարկ» ծրագիրը:

Երիտասարդական ակումբների դաշնության կողմից կազմակերպված 5-օրյա սեմինարներին ՀՀ բոլոր մարզերի համայնքներից ու Արցախից մասնակցեցին 18-25 տարեկան շուրջ 25 երիտասարդ։

Նրանք ծանոթացան հասարակական կյանքում ներգրավվելու մեխանիզմներին, քննարկեցին գյուղաբնակ երիտասարդության հիմնախնդիրները, լուծման տարբեակներն ու մեթոդները:

Երիտասարդները ծանոթացան նաև  «Տեղական ինքնակառավարման մասին»  և «Տեղական հանրաքվեի մասին»  ՀՀ օրենքների դրույթներին։ Կազմակերպվել են նաև դասընթացներ ձեռնարկատիրական գործունեություն սկսելու մեխանիզմների, նորարարությունների վերաբերյալ։ Ծրագրի ընթացքում մասնակիցները ներկայացրեցին իրենց համայնքներին բնորոշ ուտեստներն ու ավանդույթները, շրջեցին Ծաղկաձորում, ծանոթացան տեղական հաջողված բիզնես ծրագրերին: Սեմինարի ընթացքում երիտասարդները  ոչ ֆորմալ ուսուցման մեթոդով  գիտելիքներ ստացան տեղական ինքնակառավարման մարմինների, ինչպես նաև բիզնես վարկերի վերաբերյալ:

«Մեկնարկ» ծրագրի մասնակիցները, գյուղաբնակ երիտասարդներին ակտիվացնելու և նրանց քաղաքացիական հասարակության լիիրավ անդամ դառնալուն նպաստելու համար, անհատապես կամ իրենց մարզի մյուս մասնակիցների հետ միասին մշակեցին ծրագրեր, որոնք հետագայում կֆինանսավորվեն և կիրականացվեն մարզերում`ապահովելով ծրագրի շարունակականությունը:

Վերոնշյալ ծրագրին Դսեղ համայնքից մասնակցել է ՀԵՆԱ համակարգող Էֆրիդա Եգանյանը: Այս ծրագրի շրջանակներում նա ներկայացրել է ծրագիր, որն էլ հաջողությամբ կյանքի է կոչվել: